Altın alır almaz neden ekside görünür? Makas ve başa baş hesabı

Aynı bütçede üç farklı soru: zarar, başa baş ve getiri

Bir alımın sonucunu anlamak için önce neyi ölçtüğünüzü seçin. “Şimdi bozdursam ne kadar alırım?” sorusu mevcut kurum alış teklifine bakar. “Ödediğim parayı geri almak için hangi alış gerekir?” sorusu toplam maliyeti eldeki grama böler. “Bir yılda ne kazandım?” sorusu ise işlem tarihlerini, bütün nakit girişlerini ve çıkışlarını gerektirir. İlk sorunun cevabını üçüncü sorunun cevabı gibi sunmak, özellikle birkaç farklı tarihte alım yapanlarda yanıltıcı olur.

Örneğin önceki tablodaki 10 gram için 60.000 TL ürün bedeli ve 200 TL ek ücret ödediğinizi düşünün. Toplam çıkış 60.200 TL'dir. Aynı anda 5.900 TL alıştan bozdurmak 59.000 TL getirir; aradaki fark 1.200 TL olur. Ücretin yalnız 200 TL olması, bütün başlangıç farkının da 200 TL olduğu anlamına gelmez. Hem iki yönlü fiyat farkı hem ek ücret maliyete girer. Bu örnekte ücretin ikinci kez eklenmemesine dikkat edin.

Kademeli alımda ağırlıklı maliyet nasıl bulunur?

Birinci işlemde 5 gramı gram başına 6.000 TL'den, ikinci işlemde 5 gramı 6.200 TL'den aldığınızı varsayalım. Ücret yoksa toplam 61.000 TL ödenir ve 10 gram tutulur; ortalama 6.100 TL/gramdır. Burada iki fiyatın basit ortalaması da aynı sonucu verir, çünkü miktarlar eşittir. Miktarlar değişirse fiyatların ortalamasını almak yeterli olmaz.

İlk alım 2 gram, ikinci alım 8 gram olduğunda toplam ödeme 2 × 6.000 + 8 × 6.200 = 61.600 TL olur. Ağırlıklı maliyet 6.160 TL/gramdır; 6.100 değildir. Her alımın miktarını ve gerçek ödeme tutarını kaydedin. Hesabın bir tarafında 22 ayar ürün, diğer tarafında saf altın gramı varsa önce aynı metal miktarı tanımına geçmeden bunları toplamayın. Bu basit işlem kaydı, bir tahmin başlığından daha yararlı bir kontrol sağlayabilir.

Makasın daralması tek başına kazanç mı?

Hayır. Makas hem alışın yükselmesiyle hem satışın düşmesiyle daralabilir. Elinizdeki ürünü bozduracaksanız size sunulan alış tutarına bakın. Sadece satışın gerilemesi, elinizdeki ürünün daha yüksek bedelle geri alınacağı anlamına gelmez. Ayrıca iki kurumun saatleri farklıysa görünen daralma, fiyat değişiminden değil, eski bir kaydın yenilenmesinden kaynaklanabilir. Önceki ekran görüntüsünü yeni teklifin yerine kullanmayın.

Makas yüzdesi için seçilen payda da sonucu etkiler. Bu yazı başlangıç farkını ödenen satış tutarına böler. Başka bir ekranda alış tutarı payda alınmış olabilir. İki yüzdeyi “hangisi yanlış?” diye karşılaştırmadan önce formülü okuyun. Aynı alış ve satış rakamlarından farklı sorulara cevap veren iki oran üretilebilir; tanım açık olduğu sürece bunlar otomatik olarak hesap hatası değildir.

Satışta ayrıca kesinti varsa

Bozdurma sırasında sabit 100 TL ücret alınacağını varsayarsanız, 60.200 TL maliyeti geri almak için brüt bozdurma toplamının 60.300 TL olması gerekir. 10 gramda bu, 6.030 TL alış teklifidir. Ücret tutarı değişirse sonuç da değişir. Aşağıdaki araç yalnız satın almadaki ek masrafı içerir; bozdurmadaki kesintiyi otomatik eklemez. Gerçek kurum koşulları bilinmiyorsa bunları sıfır kabul ederek kesin net kazanç ilan etmeyin.

Son kontrolünüz bir işlem fişi olsun: ürün, miktar, toplam ödeme, kurum, yön ve tarih. Daha sonra bozdurma teklifini ayrı kaydedin. Bu kayıtlar size ait bir karşılaştırma üretir; başka bir yatırımcının fiyatıyla karıştırılmaz. Buradaki örnekler uygulamalı aritmetiktir, bir kurumda yapılmış gerçek alışveriş veya gelecekte başa başa ulaşma sözü değildir.

Güncelleme: 1 Kasım 2026