DÖVİZ VE PARA
Dolarizasyon nedir?
Tasarruf, fiyatlama veya işlemlerde yerel para yerine yabancı para kullanımının yaygınlaşmasıdır.
ÖRNEKLE ÖĞRENİN
Dolarizasyon: uygulamada ne anlama gelir?
Bir işletmenin fiyatlarını TL yerine dolar üzerinden belirlemesi ile bir hanenin döviz tasarrufu yapması dolarizasyonun farklı görünümleridir.
Sayısal örnekler varsayımsaldır; güncel fiyat veya işlem teklifi değildir.AYRINTILI AÇIKLAMA
Dolarizasyon nasıl kullanılır?
Yüksek enflasyon ve kur belirsizliği dolarizasyon eğilimini güçlendirebilir.
Döviz tutmak ile dövizle ödeme yapmak
Dolarizasyon, yabancı paranın tasarruf, borçlanma, fiyatlama veya ödeme işlevlerinde kullanılmasını anlatır. Adına rağmen yalnız dolar için kullanılmaz; euro gibi başka yabancı paralar da kapsama girebilir. Mevduat dolarizasyonu ile bir ülkenin yabancı parayı resmî ödeme aracı olarak benimsemesi farklı dereceler ve ölçülerdir.
Örneğin toplam mevduatın TL karşılığı 100 milyar, yabancı para mevduatının TL karşılığı 40 milyarsa basit döviz mevduatı payı yüzde 40'tır. Bu oran, bütün alışverişlerin yüzde 40'ının dövizle yapıldığını söylemez. Hesapta gerçek kişilerin mi bütün müşterilerin mi yer aldığı ve kapsamın değişip değişmediği de önemlidir.
Kur değişince oran neden yükselir?
Yabancı para bakiyesi aynı kalsa bile TL karşılığı kurla değişir. Örnekte döviz mevduatının TL değeri 40'tan 50'ye çıkıp TL mevduatı 60'ta kalırsa toplam 110, döviz payı yaklaşık yüzde 45,45 olur. Bu artış yeni döviz alımı olmadan gerçekleşebilir. Akımı incelemek için kur değerleme etkisini ayırmak gerekir.
Altın hesabını hangi kapsamda saydığınızı da belirtin. Döviz mevduatı ve kıymetli maden hesabı aynı seri olmayabilir; bir toplamda birleştirilmişse tanımı açık olmalıdır. Dolarizasyon oranından tek başına gram altına yönelen para miktarı hesaplanamaz. Para birimi tercihi, fiyat değişimi ve metal alımı ayrı verilerdir.
İlgili hesaplar ve rehberler
SIK SORULAN SORULAR
Dolarizasyon hakkında sorular
Dolarizasyon sadece dolar kullanılması mı?
Hayır. Terim başka yabancı para birimlerinin kullanımını da kapsayabilir. Ölçülen seri hangi paraları içerdiğini belirtmelidir.
Döviz mevduatı payı arttıysa yeni döviz alınmış mı?
Kesin olarak söylenemez. Kur artışı mevcut dövizin yerel para karşılığını büyütebilir. Miktar değişimiyle değerleme etkisini ayırın.
Altın hesabı her dolarizasyon hesabına dahil mi?
Hayır. Veri setinin kapsamına bağlıdır. Döviz ve kıymetli maden mevduatını tanımı okumadan aynı seriye eklemeyin.
Başvuru kaynakları
Kavramı ilgili kurumun terminoloji ve konu rehberlerinde inceleyin.