DÖVİZ VE PARA
Döviz rezervi nedir?
Parasal otoritenin kontrolünde bulunan, gerektiğinde kullanılabilir yabancı para cinsinden rezerv varlıklarıdır.
ÖRNEKLE ÖĞRENİN
Döviz rezervi: uygulamada ne anlama gelir?
100 birim rezerv varlığı ve bunlarla ilişkili 30 birim yükümlülük, brüt büyüklük ile net pozisyonun aynı olmadığını gösterir; yöntem ayrıca açıklanmalıdır.
Sayısal örnekler varsayımsaldır; güncel fiyat veya işlem teklifi değildir.AYRINTILI AÇIKLAMA
Döviz rezervi nasıl kullanılır?
Döviz varlıkları parasal altından ayrı bir kalemdir. Toplam uluslararası rezerv daha geniş bir kapsamdır; brüt, net ve swap hariç ölçüler de aynı şeyi ifade etmez.
Döviz rezervi ile toplam uluslararası rezerv
Döviz rezervi yabancı para cinsinden rezerv varlıklarını ifade eder. Toplam uluslararası rezerv daha geniştir; parasal altın, SDR ve IMF rezerv pozisyonu gibi kalemler de içerir. Bu yüzden döviz rezervi başlığını toplam altın ve döviz rezervi yerine kullanmak yanlış kapsam yaratır. Bültenin seri adını ve birimini aynen okuyun.
Varsayımsal bir tabloda döviz varlıkları 80, parasal altın 20 ve diğer rezerv kalemleri 5 milyar dolar ise bu kapsamın toplamı 105 milyar dolardır. Döviz kalemi 80'dir; 105'i döviz rezervi diye yazmayın. Her ülkenin verisi aynı ayrıntıda olmayabilir; alt toplamları yeniden ekleyerek çifte sayım yapmamak gerekir.
Brüt büyüklük, yükümlülük ve değerleme
Brüt rezerv, net rezerv ve swap hariç ölçüler birbirinin yerine geçmez. Net hesabında hangi yükümlülüklerin çıkarıldığı açık olmalıdır. Basit bir eğitim hesabında 100 birim varlıktan 30 birim belirlenmiş yükümlülük çıkarılırsa 70 kalır; bu, TCMB'nin resmî net rezerv formülü olarak kullanılamaz.
Dolar cinsinden rezerv değeri altın fiyatı veya diğer para birimlerinin dolara karşı hareketiyle değişebilir. Artışın tamamı yeni alım veya döviz girişi değildir. Rezerv yeterliliğini değerlendirirken likidite, kısa vadeli döviz yükümlülükleri ve veri tarihi birlikte incelenir. Tek bir haftalık değişim tek başına kurun ilerideki yönünü belirlemez.
İlgili hesaplar ve rehberler
SIK SORULAN SORULAR
Döviz rezervi hakkında sorular
Döviz rezervi altını da içerir mi?
Döviz varlıkları ile parasal altın ayrı kalemlerdir. Toplam uluslararası rezervde ikisi ve başka rezerv varlıkları yer alabilir; seri adını kontrol edin.
Rezerv yükseldiyse merkez bankası altın mı aldı?
Bu sonuç tek başına çıkarılamaz. Döviz akımları, altın fiyatı ve kur değerlemesi de toplamı değiştirebilir. Miktar ve işlem bilgisi ayrıca gerekir.
Brüt rezerv ile net rezerv aynı mı?
Hayır. Net ölçünün çıkarılan yükümlülükleri ve yöntemi belirtilmelidir. Swap hariç bir seri de ayrıca tanımlanmış bir kapsamdır.
Başvuru kaynakları
Kavramı ilgili kurumun terminoloji ve konu rehberlerinde inceleyin.