DÖVİZ VE PARA
Rezerv para nedir?
Bağlama göre uluslararası rezervlerde tutulan para birimini veya merkez bankası bilançosunda izlenen parasal büyüklüğü ifade eder.
ÖRNEKLE ÖĞRENİN
Rezerv para: uygulamada ne anlama gelir?
Bir merkez bankasının rezervinde döviz bulunması, o ülkenin perakende işlemlerinde aynı paranın zorunlu kullanıldığı anlamına gelmez.
Sayısal örnekler varsayımsaldır; güncel fiyat veya işlem teklifi değildir.AYRINTILI AÇIKLAMA
Rezerv para nasıl kullanılır?
Rezerv döviz (reserve currency) ile bilançodaki rezerv para (reserve money) farklı kavramlardır; altın ve döviz rezervinin toplamıyla da eşitlenmez.
Rezerv döviz ile bilançodaki rezerv para farklıdır
Bu terimi bağlamıyla okuyun. Uluslararası finans haberindeki rezerv para birimi, İngilizce reserve currency anlamındadır. Merkez bankası bilançosundaki rezerv para ise reserve money olarak kullanılan parasal büyüklükle ilişkilidir. Birincisi hangi para biriminin tutulduğunu, ikincisi bir para büyüklüğünün tutarını anlatır; aynı gösterge değildir.
TCMB'nin analitik bilanço açıklamasında rezerv para; emisyon, bankalar mevduatı, fon hesapları ve banka dışı kesimin mevduatı gibi kalemlerle gösterilir. Bu yerel para büyüklüğünü döviz ve altın rezervinin toplamı gibi okumayın. Güncel bir seriyi kullanırken kalem kapsamını, birimi ve bilanço yöntemini kontrol edin; farklı yılların sınıflandırmasını otomatik olarak birleştirmeyin.
Rezerv para birimi ile merkez bankası rezervi
Rezerv para birimi, parasal otoritelerin uluslararası rezervlerinde tuttukları yabancı parayı anlatır. O para cinsinden tutulan mevduat veya menkul kıymet, para biriminin kendisinden ayrı bir varlık türüdür. Döviz rezervinin miktarıyla rezerv para biriminin küresel kullanım payı farklı sorulara cevap verir.
Parasal altın bir rezerv varlığı olabilir fakat bir ülkenin ihraç ettiği döviz değildir. IMF'nin COFER veri seti döviz rezervlerinin para birimi bileşimini izler; toplam uluslararası rezervin bütün kalemleriyle eşitlenmemelidir. Dolar, euro veya başka bir paranın payını karşılaştırırken paydanın hangi rezervleri kapsadığını kontrol edin.
Pay değişimi mutlaka alım-satım mı gösterir?
Varsayımsal bir döviz rezervi portföyünde bir para cinsinden varlıkların değeri 60, toplam değer 100 milyar dolarsa pay yüzde 60'tır. Payın sonraki dönemde düşmesi o para cinsinden varlığın mutlaka satıldığını göstermez. Diğer rezervlerin büyümesi veya çapraz kur değerlemesi de oranı değiştirebilir.
Bir para biriminin rezervlerde kullanılması, değerinin sabit kalacağı veya o para cinsinden her tahvilin risksiz olduğu anlamına gelmez. Varlığın ihraççısı, vadesi, fiyatı ve likiditesi ayrıca incelenir. Rezerv para payından doğrudan altın fiyat hedefi çıkarılamaz; altın alım miktarı ve döviz rezervi dağılımı ayrı verilerden izlenir.
İlgili hesaplar ve rehberler
SIK SORULAN SORULAR
Rezerv para hakkında sorular
Bilançodaki rezerv para ile rezerv döviz aynı mı?
Hayır. Reserve money anlamındaki rezerv para bir parasal büyüklüktür. Reserve currency ise uluslararası rezervlerde tutulan para birimini anlatır. Parasal altın da bunlardan ayrı bir rezerv varlığıdır.
Rezerv para payı düşünce mutlaka satış mı yapılmıştır?
Hayır. Diğer varlıkların büyümesi veya kur değerlemesi payı değiştirebilir. İşlem akımı ile portföy değerini ayırmak gerekir.
Rezerv para cinsinden yatırım risksiz mi?
Hayır. Kur, vade, faiz, ihraççı ve likidite riski ürüne göre değişir. Para biriminin kullanım alanı tek başına güvence değildir.
Başvuru kaynakları
Kavramı ilgili kurumun terminoloji ve konu rehberlerinde inceleyin.