EKONOMİ
Faiz nedir?
Paranın belirli süre için kullanımının fiyatı veya borçlanma maliyetidir.
ÖRNEKLE ÖĞRENİN
Faiz: uygulamada ne anlama gelir?
100 TL için bir yılda 10 TL basit faiz, %10 nominal orana karşılık gelir. Vergi ve enflasyon sonrası sonuç ayrı hesaplanır.
Sayısal örnekler varsayımsaldır; güncel fiyat veya işlem teklifi değildir.AYRINTILI AÇIKLAMA
Faiz nasıl kullanılır?
Nominal faiz, reel faiz, politika faizi ve piyasa faizi farklı kavramlardır.
Yıllık oranı vade kazancına çevirin
Yıllık yüzde 36 brüt faiz, 32 günlük vadede anaparanın yüzde 36'sının kazanılacağı anlamına gelmez. Basit faiz ve 365 gün kabulünde 100.000 TL için brüt faiz 100.000 × 0,36 × 32 / 365 ≈ 3.156,16 TL'dir. Gün sayımı ve sözleşme koşulları gerçek üründe ayrıca kontrol edilir.
Bu örnekte vergi ve giderler henüz düşülmemiştir. Oran brüt mü net mi, yıllık mı aylık mı, vade sonunda mı ödeniyor sorularını yanıtlamadan iki teklifi karşılaştırmayın. Bir mevduat kampanyasının oranı bütün bakiyeye veya bütün vadelere uygulanmayabilir. Hesapta kullanılan anapara ile faiz işleyen tutar aynı olmalıdır.
Basit, bileşik ve reel faiz farklıdır
Basit faizde faiz başlangıç anaparası üzerinden bulunur. Bileşik hesapta kazanılan faiz yeniden yatırıma katılır. İki yıl boyunca yıllık yüzde 10 oranla 100 TL, basit hesapta 120 TL'ye; yılda bir bileşik hesapta 121 TL'ye ulaşır. Bu eğitim örneği vade yenilendiğinde aynı oranın sunulacağını garanti etmez.
Nominal oran satın alma gücünü tek başına anlatmaz. Aynı dönemde getiri yüzde 20, enflasyon yüzde 10 ise reel getiri 1,20 / 1,10 − 1 ≈ yüzde 9,09'dur. Politika faizi de müşterinin mevduat oranı değildir. Merkez bankası kararı, bankanın ürün teklifi ve kişinin net kazancı ayrı bilgiler olarak okunmalıdır.
İlgili hesaplar ve rehberler
SIK SORULAN SORULAR
Faiz hakkında sorular
Yıllık yüzde 36 faiz bir ayda yüzde 36 mı kazandırır?
Hayır. Vade süresi ve gün sayımıyla döneme çevrilir. Bir aylık kazanç ile yıllık oran aynı zaman aralığını ölçmez.
Vade yenileyince aynı faiz devam eder mi?
Sözleşmeye ve yeni teklife bağlıdır. Bileşik hesapta sabit oran varsayımı kullanmak, gelecekte aynı oranın verileceği anlamına gelmez.
Altın faiz öder mi?
Fiziki altının kendi kupon ödemesi yoktur. Altın bağlantılı bir hesap veya finansal ürünün getirisi varsa o ürünün sözleşmesi ayrıca incelenir.
Başvuru kaynakları
Kavramı ilgili kurumun terminoloji ve konu rehberlerinde inceleyin.