EKONOMİ
Deflasyon nedir?
Genel fiyat düzeyinin belirli bir dönem boyunca sürekli gerilemesidir.
ÖRNEKLE ÖĞRENİN
Deflasyon: uygulamada ne anlama gelir?
Geniş bir tüketim sepetinin endeksi 100'den 98'e gerilerse fiyat düzeyi düşmüştür. Yalnız bir metalin ucuzlaması genel deflasyon değildir.
Sayısal örnekler varsayımsaldır; güncel fiyat veya işlem teklifi değildir.AYRINTILI AÇIKLAMA
Deflasyon nasıl kullanılır?
Talep zayıflığı ve borçların reel yükünün artması ekonomik faaliyet üzerinde baskı yaratabilir.
Fiyat düşüşü ile enflasyonun yavaşlaması
Deflasyon genel fiyat seviyesinin gerilemesidir. Dezenflasyonda ise fiyatlar artmaya devam ederken artış hızı düşer. Enflasyonun yüzde 10'dan yüzde 6'ya inmesi deflasyon değildir. Tek bir ürünün indirimli satılması veya altının ucuzlaması da tüketici fiyatlarının genel olarak düştüğünü göstermez.
Varsayımsal fiyat endeksi 100'den 98'e inerse değişim 98 / 100 − 1 = yüzde −2'dir. Endeks 100'den 106'ya çıkarsa fiyat seviyesi hâlâ yüzde 6 yükselmiştir. Aylık düşüş ile yıllık değişim farklı başlangıçlar kullanır; aynı bültende biri negatif, diğeri pozitif olabilir.
Borç ve satın alma gücü nasıl etkilenir?
Genel fiyat düşüşü nominal borcu kendiliğinden azaltmaz. Örneğin 100.000 TL borç, fiyat seviyesi yüzde 2 gerilediğinde yine 100.000 TL'dir. Başlangıç döneminin fiyatlarıyla ölçülen yük yaklaşık 100.000 / 0,98 = 102.040,82 TL olur. Bu hesap faizi, gelir değişimini ve borcun sözleşme koşullarını içermez.
Deflasyon değerlendirmesi için fiyatların kapsamı ve düşüşün sürekliliği önemlidir. Verimlilik sayesinde tek bir teknolojik ürünün ucuzlamasıyla yaygın talep zayıflığı aynı olay değildir. Metal yatırımının reel sonucu da genel fiyat endeksiyle aynı dönemde karşılaştırılmalıdır; negatif enflasyon bütün varlıkların pozitif nominal getiri sağladığı anlamına gelmez.
İlgili hesaplar ve rehberler
SIK SORULAN SORULAR
Deflasyon hakkında sorular
Enflasyon düşünce fiyatlar da düşer mi?
Enflasyon pozitif kaldığı sürece genel fiyat seviyesi artar; yalnız artış hızı azalabilir. Genel fiyat seviyesinin düşmesi deflasyondur.
Altın ucuzlarsa deflasyon var mı?
Bu sonuç çıkarılamaz. Altın tek bir varlıktır; deflasyon genel fiyat seviyesine ilişkin bir ölçüdür.
Deflasyon borcu azaltır mı?
Nominal borç otomatik olarak azalmaz. Fiyatlar gerilerken aynı nominal ödeme daha yüksek reel yük oluşturabilir; kişisel sonuç gelir ve sözleşmeye de bağlıdır.
Başvuru kaynakları
Kavramı ilgili kurumun terminoloji ve konu rehberlerinde inceleyin.