EKONOMİ
TÜFE nedir?
Hanehalklarının tükettiği mal ve hizmet sepetindeki fiyat değişimini ölçen tüketici fiyat endeksidir.
Diğer adları: tüketici fiyat endeksi · CPI
ÖRNEKLE ÖĞRENİN
TÜFE: uygulamada ne anlama gelir?
Endeksin ay içinde 100'den 102'ye çıkması aylık %2 artıştır; yıllık oran için geçen yılın aynı ayı gerekir.
Sayısal örnekler varsayımsaldır; güncel fiyat veya işlem teklifi değildir.AYRINTILI AÇIKLAMA
TÜFE nasıl kullanılır?
Aylık ve yıllık TÜFE oranları farklı karşılaştırma dönemlerini ifade eder.
Endeks seviyesi ile enflasyon oranı
TÜFE bir endekstir; enflasyon oranı bu endeksin belirli tarihler arasındaki yüzde değişimidir. Varsayımsal endeks geçen ay 200, bu ay 206 ise aylık değişim (206/200 − 1) × 100 = yüzde 3'tür. Endeksin 206 olması, aylık enflasyonun yüzde 206 olduğu anlamına gelmez.
Yıllık değişim için bir önceki yılın aynı ayı kullanılır. O ay endeks 180 ise bu örnekte yıllık değişim yaklaşık yüzde 14,44'tür. Aylık ve yıllık oran aynı dönemi ölçmez; aylık oranları düz toplamak bileşik değişimi vermez. Ülke, endeks kapsamı ve mevsimsel düzeltme bilgisi de karşılaştırmada eşleşmelidir.
İlgili hesaplar ve rehberler
SIK SORULAN SORULAR
TÜFE hakkında sorular
TÜFE düşerse bütün fiyatlar düşmüş mü olur?
Endeksin mi, enflasyon oranının mı düştüğünü ayırın. Enflasyon oranı pozitif kaldığı sürece sepetin fiyat seviyesi artıyor olabilir; yalnız artış hızı yavaşlamıştır.
Altının reel getirisi nasıl bulunur?
Aynı dönem için (1 + nominal getiri)/(1 + enflasyon) − 1 kullanılır. Örneğin yüzde 20 getiri ve yüzde 10 enflasyonda reel getiri yaklaşık yüzde 9,09'dur; bu güncel piyasa sonucu değildir.
Başvuru kaynakları
Kavramı ilgili kurumun terminoloji ve konu rehberlerinde inceleyin.