EKONOMİ
Jeopolitik risk nedir?
Savaş, yaptırım, ticaret gerilimi veya siyasi çatışmaların ekonomi ve piyasalara etkisi riskidir.
ÖRNEKLE ÖĞRENİN
Jeopolitik risk: uygulamada ne anlama gelir?
Bir taşıma güzergâhının aksaması metalin madenden çıkışını değil teslim süresini etkileyebilir. Fiyat yorumunda etki kanalı ayrı belirtilmelidir.
Sayısal örnekler varsayımsaldır; güncel fiyat veya işlem teklifi değildir.AYRINTILI AÇIKLAMA
Jeopolitik risk nasıl kullanılır?
Enerji, metal arz zinciri, navlun, kur ve güvenli liman talebi üzerinden fiyatlara yansıyabilir.
Gerçekleşen olay, tehdit ve ölçülen risk
Jeopolitik risk savaş, çatışma ve uluslararası gerilimlerin ekonomik faaliyet üzerindeki belirsizliğini kapsar. Gerçekleşmiş olay ile henüz gerçekleşmemiş tehdit ayrı bilgi türleridir. Haber temelli bir risk endeksi de fiziksel üretim miktarı veya kesin olay olasılığı değildir. Endeksin hangi metinleri ve hangi dönemi taradığı önemlidir.
Caldara ve Iacoviello'nun GPR çalışması olumsuz jeopolitik olayları ve bunlarla bağlantılı tehditleri haber metinleri üzerinden ölçer. Böyle bir göstergenin yükselmesi, belirli bir madenin kapandığını veya metal fiyatının belli oranda artacağını tek başına kanıtlamaz. Olayın tarihi, bağımsız doğrulaması ve ilgili tedarik hattı ayrıca incelenir.
Metal fiyatına hangi kanallardan ulaşabilir?
Maden veya rafineri kesintisi arzı; nakliye güzergâhındaki aksama teslim süresini ve maliyeti; enerji fiyatı üretim giderini etkileyebilir. Aynı olay yatırım talebi ve kur üzerinden de fiyatlara yansıyabilir. Her metal aynı ülkeden veya aynı yoldan tedarik edilmediği için ortak ve kesin bir fiyat tepkisi varsaymayın.
Varsayımsal bir üründe metal bedeli 100, taşıma gideri 5 birimse toplam 105'tir. Taşıma 10'a çıkıp metal bedeli aynı kalırsa toplam 110 olur; artış yaklaşık yüzde 4,76'dır, yüzde 100 değildir. Bu hesap başka giderleri içermez. Taşıma maliyetinin artış oranını ürünün toplam fiyat değişimi diye yazmamak gerekir.
İlgili hesaplar ve rehberler
SIK SORULAN SORULAR
Jeopolitik risk hakkında sorular
Jeopolitik risk endeksi savaş çıkma olasılığı mı?
Haber temelli bir endeks doğrudan yüzde olasılık değildir. Yöntemi, taranan metinleri ve ölçtüğü risk kapsamını okuyun.
Gerilim arttığında altın kesin yükselir mi?
Hayır. Kur, faiz, likidite ve beklentiler de etkilidir. Olay doğrulaması ile fiyat yönü tahminini ayrı değerlendirin.
Nakliye maliyeti iki katına çıkarsa metal de iki katına mı çıkar?
Hayır. Nakliye toplam maliyetin yalnız bir parçasıdır. Payı, metal bedeli ve diğer giderler birlikte hesaplanmalıdır.
Başvuru kaynakları
Kavramı ilgili kurumun terminoloji ve konu rehberlerinde inceleyin.