DÖVİZ VE PARA
Devalüasyon nedir?
Sabit veya yönetilen kur sisteminde ulusal paranın resmî değerinin düşürülmesidir.
ÖRNEKLE ÖĞRENİN
Devalüasyon: uygulamada ne anlama gelir?
Resmî sabit kurun değiştirilmesi ile serbest piyasada kurun yükselmesi farklı mekanizmalardır. Haber metnindeki kur rejimi açıklamasını kontrol edin.
Sayısal örnekler varsayımsaldır; güncel fiyat veya işlem teklifi değildir.AYRINTILI AÇIKLAMA
Devalüasyon nasıl kullanılır?
Serbest dalgalı kurdaki piyasa kaynaklı değer kaybından teknik olarak farklıdır.
Resmî parite değişikliği ile piyasada değer kaybı
Devalüasyon, sabit veya yönetilen bir kur düzeninde ulusal paranın resmî dış değerinin aşağı ayarlanmasını anlatır. Dalgalı piyasada kurun hareketi için değer kaybı ifadesi daha uygundur. Günlük bir dolar/TL artışı, tek başına resmî bir devalüasyon kararı olduğu anlamına gelmez. Önce kur rejimini ve kararın niteliğini belirleyin.
Varsayımsal dolar kuru 40 TL'den 50 TL'ye çıkarsa doların TL fiyatı yüzde 25 artar. Fakat TL'nin dolar karşılığı 1 / 40'tan 1 / 50'ye, yani 0,025'ten 0,020 dolara iner: TL'nin bu ölçüdeki değer kaybı yüzde 20'dir. Ters kurdaki yüzdeler aynı değildir; hangi paranın hangi paraya göre ölçüldüğünü yazın.
Gram altın hesabında iki ayrı fiyat
Gram altının teorik TL karşılığı, ons altının dolar fiyatı ile dolar/TL kurunun çarpımının troy onsun gram ağırlığına bölünmesiyle hesaplanır. Ons fiyatı değişmezken kur artışı bu teorik karşılığı yükseltebilir. Ancak ons da değişiyorsa iki hareket birlikte hesaplanmalıdır; fizikî alış-satış makası ve işçilik bu formüle dahil değildir.
Kur artışı kadar gram altın artışı beklemek, ons fiyatını sabit varsaymayı gerektirir. Varsayımsal olarak ons yüzde 10 düşerken kur yüzde 25 artarsa çarpım 0,90 × 1,25 = 1,125, yani teorik TL değerindeki değişim yüzde 12,5'tir. Bu eğitim hesabı gelecekteki fiyatı veya kuyumcunun işlem teklifini göstermez.
İlgili hesaplar ve rehberler
SIK SORULAN SORULAR
Devalüasyon hakkında sorular
Dolar yükseldiğinde mutlaka devalüasyon mu olur?
Hayır. Devalüasyon resmî kur ayarlamasıyla ilişkilidir. Dalgalı piyasadaki değer kaybını otomatik olarak aynı tür karar saymayın.
Dolar yüzde 25 yükselirse TL yüzde 25 mi değer kaybeder?
Ters oranlar aynı değildir. Kurun 40'tan 50'ye çıkması doların TL fiyatını yüzde 25 artırır; TL'nin dolar değerini yüzde 20 azaltır.
Kur artışı gram altına aynı oranda mı yansır?
Yalnız ons fiyatı sabitken teorik çarpım için bu ilişki kurulabilir. Ons değişimi ve fizikî ürünün makası ayrıca hesaba katılmalıdır.
Başvuru kaynakları
Kavramı ilgili kurumun terminoloji ve konu rehberlerinde inceleyin.